Vợ trúng số, chồng có được chia tiền không? Cách xác định theo quy định pháp luật
Trúng xổ số có thể mang đến một khoản tiền lớn và làm thay đổi đáng kể điều kiện kinh tế của gia đình. Tuy nhiên, khi người trúng thưởng đang trong thời kỳ hôn nhân, câu hỏi thường được đặt ra là: Vợ trúng số, chồng có được chia tiền không?
Câu trả lời không nên chỉ dựa vào việc ai là người mua, giữ hoặc đứng tên nhận thưởng. Muốn xác định quyền lợi của vợ và chồng, cần xem xét chế độ tài sản đang được áp dụng, thời điểm phát sinh khoản tiền và các thỏa thuận hợp pháp giữa hai bên.

Tiền trúng xổ số trong thời kỳ hôn nhân là tài sản gì?
Theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, tài sản chung của vợ chồng bao gồm tài sản do hai bên tạo ra, thu nhập từ lao động, sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức và các khoản thu nhập hợp pháp khác phát sinh trong thời kỳ hôn nhân. Trường hợp không có căn cứ chứng minh tài sản đang tranh chấp là tài sản riêng thì tài sản đó được xác định là tài sản chung.
Đáng chú ý, Điều 9 Nghị định 126/2014/NĐ-CP liệt kê tiền trúng thưởng xổ số vào nhóm thu nhập hợp pháp khác của vợ hoặc chồng trong thời kỳ hôn nhân. Vì vậy, nếu khoản tiền trúng thưởng phát sinh trong thời kỳ hôn nhân và hai bên đang áp dụng chế độ tài sản theo luật định, khoản tiền này về nguyên tắc được xem là tài sản chung.
Điều đó có nghĩa là dù người vợ trực tiếp mua vé, giữ vé và làm thủ tục nhận thưởng, người chồng vẫn có quyền lợi đối với số tiền nếu đây là tài sản chung của vợ chồng.
Có phải cứ vợ trúng số là chồng được nhận một nửa?
Không nên hiểu rằng người chồng đương nhiên được yêu cầu giao ngay 50% tiền trúng thưởng. Khi hôn nhân vẫn đang tồn tại, tài sản chung thuộc sở hữu chung hợp nhất của vợ chồng và được sử dụng để bảo đảm nhu cầu gia đình cũng như thực hiện nghĩa vụ chung.
Việc chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận. Vì vậy, hai bên có thể thống nhất dùng tiền trúng thưởng để mua nhà, gửi tiết kiệm, đầu tư, trả nợ hoặc phân chia một phần để mỗi người tự quản lý. Nếu không có tranh chấp, pháp luật không bắt buộc phải chia ngay khoản tiền này thành hai phần bằng nhau.
Vấn đề chia theo tỷ lệ thường được đặt ra khi vợ chồng thỏa thuận chia tài sản trong thời kỳ hôn nhân hoặc khi giải quyết ly hôn.
Khi nào tiền trúng số có thể được xem là tài sản riêng?
Tiền trúng xổ số phát sinh trong thời kỳ hôn nhân thông thường được xác định là tài sản chung. Tuy nhiên, kết quả có thể khác nếu vợ chồng đang áp dụng chế độ tài sản theo thỏa thuận và văn bản thỏa thuận hợp pháp quy định khoản thu nhập này thuộc tài sản riêng của người trúng thưởng.
Luật cho phép vợ chồng lựa chọn chế độ tài sản theo luật định hoặc theo thỏa thuận. Thỏa thuận về chế độ tài sản phải được lập trước khi kết hôn và tuân thủ yêu cầu về hình thức, nội dung theo quy định. Vợ chồng cũng có thể thỏa thuận chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân.
Ngoài ra, khoản tiền trúng thưởng có trước khi quan hệ hôn nhân được xác lập có thể là tài sản riêng của người trúng. Khi xảy ra tranh chấp, người yêu cầu công nhận tài sản riêng cần cung cấp được chứng cứ về thời điểm phát sinh quyền sở hữu và chế độ tài sản áp dụng.
Không nên mặc định rằng chỉ cần chứng minh tiền mua vé là tiền riêng thì toàn bộ tiền thưởng chắc chắn trở thành tài sản riêng. Nghị định 126/2014/NĐ-CP xác định trực tiếp tiền trúng thưởng xổ số trong thời kỳ hôn nhân là một khoản thu nhập hợp pháp khác, nên việc phân loại phải được xem xét đồng thời với chế độ tài sản và thỏa thuận hợp pháp của vợ chồng.
Một bên tự ý giữ hoặc sử dụng tiền trúng số có được không?
Nếu tiền trúng số là tài sản chung, cả vợ và chồng đều có quyền và nghĩa vụ đối với khoản tiền đó. Việc một bên cố tình che giấu, chuyển nhượng, tặng cho hoặc sử dụng toàn bộ khoản tiền vào mục đích riêng có thể làm phát sinh tranh chấp.
Trong trường hợp giao dịch liên quan đến tài sản chung được xác lập trái với quy định về quyền định đoạt, người còn lại có thể yêu cầu Tòa án xem xét tuyên giao dịch vô hiệu và giải quyết hậu quả pháp lý.
Để hạn chế mâu thuẫn, người trúng thưởng nên công khai giá trị thực nhận sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế, đồng thời thống nhất bằng văn bản về phương án quản lý, tiết kiệm hoặc đầu tư.
Tiền trúng số được chia thế nào khi ly hôn?
Khi ly hôn, nếu tiền trúng xổ số được xác định là tài sản chung và vẫn còn tồn tại dưới dạng tiền, tài khoản, bất động sản hoặc tài sản đầu tư, khoản giá trị này sẽ được đưa vào khối tài sản chung để giải quyết.
Nguyên tắc chung là tài sản chung được chia đôi nhưng có tính đến hoàn cảnh gia đình, công sức đóng góp của mỗi bên, lợi ích chính đáng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ vợ chồng.
Như vậy, “chia đôi” là điểm xuất phát chứ không phải lúc nào kết quả cũng chính xác 50/50. Tòa án sẽ đánh giá tài liệu, chứng cứ và hoàn cảnh cụ thể của từng vụ việc trước khi đưa ra quyết định.
Cần lưu giữ những giấy tờ nào?
Để thuận lợi khi xác định nguồn gốc và quản lý tiền thưởng, vợ chồng nên lưu giữ:
- Vé xổ số trúng thưởng hoặc giấy tờ xác nhận liên quan.
- Chứng từ nhận thưởng và khấu trừ thuế.
- Sao kê tài khoản nhận tiền.
- Văn bản thỏa thuận về chế độ tài sản.
- Văn bản thỏa thuận sử dụng hoặc phân chia tiền thưởng.
- Chứng từ mua tài sản bằng khoản tiền trúng số.
Những tài liệu này đặc biệt cần thiết nếu sau đó tiền thưởng được dùng để mua nhà, đầu tư kinh doanh hoặc chuyển vào tài khoản chỉ đứng tên một người.
Vậy vợ trúng số, chồng có được chia tiền không? Nếu tiền trúng xổ số phát sinh trong thời kỳ hôn nhân và vợ chồng áp dụng chế độ tài sản theo luật định, khoản tiền này về nguyên tắc là tài sản chung. Người chồng có quyền lợi đối với khoản tiền, dù người vợ là người trực tiếp mua vé và nhận thưởng.
Tuy nhiên, tài sản chung không đồng nghĩa với việc phải lập tức giao cho mỗi người một nửa. Việc quản lý, sử dụng hoặc phân chia trước hết được thực hiện theo thỏa thuận; nếu có tranh chấp, các bên có thể yêu cầu Tòa án giải quyết. Mỗi trường hợp cần được đánh giá dựa trên thời điểm trúng thưởng, chế độ tài sản và chứng cứ cụ thể.
Xem thêm Vé Số Không Bán Hết Có Được Tham Gia Quay Thưởng Không?
Xem thêm Lĩnh Thưởng Xổ Số Miền Bắc Ở Đâu? Hướng Dẫn Chi Tiết Người Trúng Giải Cần Biết
Xem thêm 8 điều người trúng xổ số cần ghim lại ngay trước khi đi nhận giải